Θεραπεία Vojta για βρέφη & παιδιά

H φυσικοθεραπεία κατά Vojta είναι μια μέθοδος αποκατάστασης η οποία ανακαλύφθηκε από τον καθηγητή Δρ. Václav Vojta. Ο Νευρολόγος και παιδονευρολόγος καθηγητής Δρ. Václav Vojta ανέπτυξε αυτή τη μέθοδο θεραπείας, που πήρε το όνομά του, στο χρονικό διάστημα από το 1950 έως το 1970. Η μέθοδος Vojta αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης Φυσικοθεραπείας που εφαρμόζεται στους τομείς της ορθοπεδικής, νευρολογίας και παιδιατρικής.

Με τη θεραπεία Vojta οι φυσιολογικές κινητικές λειτουργίες όπως το γράπωμα, οι μηχανισμοί ανύψωσης στην όρθια θέση, το περπάτημα, σε πρώτη φάση του προγράμματος αποκατάστασης, δεν μαθαίνονται, δεν εξασκούνται και δεν εκπαιδεύονται.

Η Θεραπεία Vojta για βρέφη και παιδιά, διεγείρει πολύ περισσότερο τον εγκέφαλο με σκοπό να ενεργοποιήσει τα εκ γενετής αποθηκευμένα μοντέλα κίνησης και να τα εξάγει ως συντονισμένες κινήσεις στους μύες του κορμού, των άνω και κάτω άκρων. Η θεραπεία Vojta προσφέρεται για την αντιμετώπιση κάθε είδους διαταραχής του νευρομυϊκού συστήματος.

Η Θεραπεία Vojta για βρέφη και παιδιά αποτελεί βασική θεραπεία για ασθενείς όλων των ηλικιακών ομάδων -από τη γέννηση μέχρι την τρίτη ηλικία- ωστόσο με διαφορετικούς κάθε φορά στόχους.

Το κεντρικό νευρικό σύστημα στα νεογέννητα βρέφη είναι ακόμα ιδιαίτερα εύπλαστο και ικανό να τροποποιηθεί και να διαμορφωθεί, λόγω της πλαστικότητας του εγκεφάλου. Η θεραπεία Vojta μπορεί να συμβάλει καίρια στην αποκατάσταση και προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για αλλαγή όλων των μη φυσιολογικών μοτίβων στάσης και κίνησης, σε παιδιά και ενήλικες.

Σύμφωνα με τις βασικές αρχές της θεραπείας, ο ενδιαφερόμενος τοποθετείται σε μια συγκεκριμένη θέση σώματος σε πρηνή, ύπτια και πλάγια τοποθέτηση. Ο φυσικοθεραπευτής ασκεί πίεση σε συγκεκριμένα σημεία- ζώνες πίεσης- στο σώμα.

Το αποτέλεσμα που προκαλείται μετά από κάθε ερεθισμό είναι μια σφαιρική κινητική απάντηση, μή συνειδητή (ανεξάρτητη δηλαδή από τη θέληση του ασθενή) που παράγει μια βέλτιστη και ιδανική στάση.

Αυτό το ιδανικό κινητικό μοντέλο που αναδύεται εμπεριέχει όλους τους θεμέλιους λίθους του ανθρώπινου ευθειασμού και μετακίνησης. Έτσι εξασφαλίζεται ο αυτόματος έλεγχος της ισορροπίας στις κινήσεις («έλεγχος στάσης»), ο ευθειασμός του σώματος ενάντια στη βαρύτητα όπως και οι στοχευμένες κινήσεις γραπώματος και βηματισμού των άκρων του σώματος («φασική κινητικότητα»).

Με την επαναλαμβανόμενη εφαρμογή της θεραπείας ο ασθενής οδηγείται σε νέες χαράξεις νευρικών δικτύων μεταξύ εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού. Οι λειτουργικά μπλοκαρισμένες κινήσεις ελευθερώνονται και ο ασθενής έχει στη διάθεσή του νέες, ιδανικότερες μυϊκές λειτουργίες – λειτουργίες αναγκαίες προκειμένου να διεκπεραιώσει τις απαιτήσεις της καθημερινότητας του.

Η Θεραπεία Vojta για βρέφη και παιδιά επιδρά ιδιαίτερα στους ακόλουθους τομείς:

ΣΚΕΛΕΤΙΚΟΙ ΜΥΕΣ:

• Τμηματική διάταση και στροφή της σπονδυλικής στήλης. Με αυτόν τον τρόπο είναι λειτουργικά πιο ευέλικτη.
• Ελεύθερη κίνηση του κεφαλιού.
• Πιο κεντρική τοποθέτηση των αρθρώσεων, ειδικότερα των ισχίων και ώμων. Μειώνονται οι λανθασμένες στάσεις σώματος.
• Τα χέρια και πόδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν πιο συγκεκριμένα για λειτουργίες όπως η στήριξη και το πιάσιμο.

ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΟΣΩΠΟΥ & ΣΤΟΜΑΤΟΣ

• Διευκόλυνση των κινήσεων θηλασμού, κατάποσης και μάσησης.
• Τα μάτια κινούνται ανεξάρτητα από το κεφάλι και πιο στοχευμένα.
• Η φωνή γίνεται πιο δυνατή και πιο ισχυρή.
• Η ομιλία διευκολύνεται και η προφορά γίνεται πιο κατανοητή.

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

• Ο θωρακικός κλωβός διευρύνεται.
• Η αναπνοή γίνεται πιο βαθιά και σταθερή.

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

• Καλύτερη αιμάτωση του δέρματος.
• Βελτίωση του ρυθμού ύπνου-εγρήγορσης.
• Ενεργοποίηση των ρυθμιστικών λειτουργιών του εντέρου και της κύστης.

ΑΝΤΙΛΗΨΗ

• Βελτίωση της αντίδρασης ισορροπίας.
• Βελτίωση του προσανατολισμού στο χώρο.
• Η αισθήσεις – κρύο, ζέστη, μυτερό ή αμβλύ- γίνονται πιο έντονες και ακριβείς.
• Η προσωπική αντίληψη του σώματος γίνεται πιο ξεκάθαρη.
• Η αναγνώριση μορφών και δομών αποκλειστικά μέσω ψηλάφησης (στερεογνωσία) βελτιώνεται.
• Η ικανότητα αυτοσυγκέντρωσης γίνεται πιο σταθερή και ευέλικτη.

ΨΥΧΗ

• Ο ασθενής εξελίσσεται, και γίνεται πιο ισορροπημένος, ικανοποιημένος και συναισθηματικά ανθεκτικός.

Η Θεραπεία Vojta για βρέφη και παιδιά μπορεί να εφαρμοστεί ως βασική θεραπεία στον τομέα της παιδιατρικής φυσικοθεραπείας σε σχεδόν κάθε κινητική διαταραχή και σε πολυάριθμες ασθένειες όπως π.χ.:

• Σε κεντρικού τύπου διαταραχές κινητικού συντονισμού σε νεογνά
• Σε κινητικές διαταραχές ως συνέπεια εγκεφαλικής βλάβης (εγκεφαλική παράλυση)
• Σε περιφερική παράλυση των χεριών και ποδιών (π.χ. πάρεση του βραχιόνιου πλέγματος, δισχιδής ράχη κ.α)
• Σε διάφορες μυϊκές νόσους
• Σε νόσους και δυσλειτουργίες της σπονδυλικής στήλης, π.χ. παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης (σκολίωση), κύφωση
• Σε ορθοπεδικές βλάβες του ώμου και των χεριών, του ισχίου και των ποδιών – ειδικότερα στην ανάπτυξη
• Για την παράλληλη θεραπεία ελλειμματικής ανάπτυξης του ισχίου (δυσπλασία/-εξάρθρωση ισχίου)
• Σε προβλήματα αναπνοής, κατάποσης και μάσησης.

Η θεραπεία VOJTA δεν πρέπει να εφαρμόζεται σε:

• Σε οξείες, εμπύρετες ή φλεγμονώδεις ασθένειες
• Ειδικές ασθένειες όπως π.χ. νόσος των εύθραυστων οστών (ατελής οστεογένεση)
• Συγκεκριμένες καρδιακές και μυϊκές παθήσεις
• Εγκυμοσύνη

Οι θεραπευτές VOJTA εργάζονται εντατικά στην πρώιμη θεραπεία νεογνών και παιδιών μαζί με άλλους θεραπευτές, εργοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, παιδαγωγούς, ιατρούς και ψυχολόγους.

Η θεραπεία Vojta έχει δοκιμαστεί και έχει αποδειχθεί σε αμέτρητους ασθενείς σε όλο τον κόσμο. Οι «αντανακλαστικές μετακινήσεις» που παρατήρησε ο Δρ. Vojta, οι επιδράσεις και τα θεραπευτικά αποτελέσματα τους έχουν μελετηθεί επιστημονικά ευρέως και έχουν επιβεβαιωθεί εμπειρικά.

Στους θεραπευτές Vojta τίθενται ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις. Οι φυσικοθεραπευτές και οι γιατροί πρέπει να έχουν τουλάχιστον διετή εργασιακή εμπειρία πριν συνεχίσουν την εκπαίδευση τους, εξελισσόμενοι σε θεραπευτές Vojta. Η εκπαίδευση πραγματοποιείται στη βάση πολλαπλών και συνεχόμενων σεμιναρίων, με βάση τα πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές της Διεθνούς Εταιρείας Vojta (IVG).
Η Διεθνής Εταιρεία Vojta (IVG) ιδρύθηκε το 1984 από τον Καθηγητή Václav Vojta, αρχικά με μία μικρή διδακτική ομάδα στο Μόναχο. Σήμερα, στην Εταιρεία IVG έχουν ενωθεί γιατροί και θεραπευτές από τη Γερμανία και το εξωτερικό που ασχολούνται με την κατάρτιση, τη συνεχή εκπαίδευση, την έρευνα, τη διάγνωση και τη διασφάλιση της ποιότητας των παραχόμενων υπηρεσιών.
Σε όλη τη Γερμανία υπάρχουν ειδικοί θεραπευτές και γιατροί Vojta, καθώς και θεραπευτικά κέντρα, κλινικές και εργαστήρια φυσικοθεραπείας, όπου εφαρμόζεται η θεραπεία Vojta.